Engeland was uiteraard de torenhoge favoriet bij het WK van 1950 (althans, dat vonden ze zelf). De uitvinders van het voetbal zouden de Jules Rimet Cup wel even gaan ophalen in Brazilie. Hoe anders liep het. En het ergste was: Engeland werd niet uitgeschakeld door een van de andere “grootheden”, maar door het nietige Amerika, een dwerg op voetbalgebied, zeg maar een soort San Marino, dat zich uiterst verrassend had weten te kwalificeren. In de laatste poulewedstrijd verloren de Britten met 0-1 van de USA, waardoor Spanje doorging en Engeland naar huis mocht.
De uitslag was zo onwaarschijnlijk dat Britse kranten de volgende dag berichten van een 10-1 overwinning voor Engeland. Er zou ongetwijfeld een typefout zijn gemaakt in het betreffende telex bericht, iemand was een 1 vergeten voor de nul te typen.

Held van de dag? Joe Gaetjens, een bordenwasser/student uit New York van Haïtiaanse komaf, een absolute antiheld. Nooit meer werd na deze wedstrijd iets van hem vernomen op voetbalgebied, maar hij zorgde wel voor een van de allergrootste sensaties uit de WK geschiedenis.

Joe Gaetjens (rechts) heeft zojuist de bal langs de verbouwereerde goalie Bert Williams gekopt.

Maar held of niet, het liep slecht met Joe af. Hij keerde terug naar Haïti, waar roerige tijden onder het bewind van Papa Doc Chevalier aanbraken. Omdat de broers van Joe politiek actief waren tegen Duvalier, besloot Papa Doc de hele familie Gaetjens voor het gemak dan maar uit te moorden. En zo gebeurde het dus dat Joe Gaetjens in 1964 door 2 Tontons Macoutes (de doodseskaders van Duvalier) in een auto werd gesleurd en nooit meer werd terug gevonden. Twee jaar later werd Engeland alsnog wereldkampioen; o ironie!

Naast het nietige Amerika had er aan het WK 1950 trouwens nog een ander “San Marino” behoren mee te doen.
Het voetbalontwikkelingsland India had zich zeer verrassend voor het eerst gekwalificeerd voor het WK. Maar niet op Nikes, Adidassen of Puma’s, maar gewoon op blote voeten! Dat ging de Infantino’s van die tijd toch echt te ver. En dus kregen de Indiërs het voorschrift om op het eindtoernooi met schoenen aan te voetballen. Dat weigerden ze en dus trokken de trotse Indiërs zich (met opgeheven hoofd) terug. Het wachten op een WK optreden van India duurt tot de dag van vandaag. En kan nog wel even duren……

Het WK in Brazilië van 1950 is in de eindfase van het toernooi beland en iedereen is er zeker van: het thuisland wordt wereldkampioen. In 1950 is er niet één finalewedstrijd, maar spelen vier ploegen in een eindpoule één maal tegen elke tegenstander. Wie bovenaan eindigt is wereldkampioen. Brazilië heeft wedstrijden tegen Spanje en Zweden met overmacht gewonnen en heeft aan een gelijkspel tegen Uruguay genoeg. Buurland Uruguay won nipt van Zweden, maar speelde gelijk tegen Spanje. Het moet dus winnen van Brazilië.
Maar geen mens die daar op rekent. Naar schatting 200.000 toeschouwers zitten klaar in het speciaal voor het toernooi gebouwde Maracana-stadion in Rio, voor wat eigenlijk een finale is. Een Braziliaanse krant noemt Brazilië voor de wedstrijd op haar voorpagina al de wereldkampioen. De FIFA-president, de Fransman Jules Rimet, heeft al een toespraak in het Portugees voorbereid. Er zijn door de Braziliaanse bond al gesigneerde medailles gemaakt voor de Brazilianen, terwijl fans gretig T-shirts kopen met de opdruk: Brazilië kampioen.
Het gaat goed tot in de tweede helft. Nadat Brazilië op voorsprong is gekomen door Friaça, scoort Juan Alberto Schiaffino voor Uruguay. Geen probleem nog voor Brazilië, het wordt met deze tussenstand nog steeds wereldkampioen. Maar Maracana valt stil als de Uruguayaanse aanvaller Alcides Ghiggia de 1-2 binnenschiet, met nog maar 11 minuten te spelen. Het al vooraf bepaalde scenario, waaraan niemand ook maar een seconde twijfelde, moet de prullenbak in. Brazilië komt niet meer tot scoren.

Alcides Ghiggia heeft doelman Barbosa verrast met een schot in de korte hoek.

De verslagenheid onder de Brazilianen is groot en dat duurt voort tot de dag van vandaag. Veel Brazilianen kunnen het niet verkroppen dat ze verliezen van de lokale rivaal. Het land is in rouw. Diverse fans plegen zelfmoord door van de tribune af te springen. De Braziliaanse schrijver Nelson Rodrigues omschrijft de tragedie als “onze catastrofe, ons Hiroshima”. Brazilië speelt sindsdien ook niet meer in het witte tenue van de finale. Sindsdien gebruikt het land het gele shirt met groene strepen en blauwe broek. Door de Maracanazo, de klap van het Maracana, hebben vooral oudere Brazilianen een bloedhekel aan Uruguay.

Dat het een nationaal trauma wordt, is vooral rampzalig voor de Braziliaanse keeper van dienst, Moacir Barbosa. De doelman wordt tot zijn dood achtervolgd door de wedstrijd. Omdat hij de schuld krijgt voor het tweede tegendoelpunt, wordt hij de nationale pispaal. ‘Dit is de man die Brazilië aan het huilen maakte’, hoort hij twintig jaar nadien een moeder tegen haar zoon zeggen. Met haar vinger wijst ze naar Barbosa.
‘In Brazilië is de maximum straf 30 jaar, ik heb levenslang gekregen’, zou hij vlak voor zijn dood gezegd hebben. Als hij in 1963 als een soort van aandenken een van de oude doelpalen uit het Maracana kado krijgt, neemt hij hem mee naar huis en verbrandt hem in zijn achtertuin.
Gevraagd aan wie hij een eventuele wereldtitel in 2026 zou opdragen, weigert de huidige Braziliaanse doelman Alisson Becker elk commentaar, bang als hij is om de vloek van Barbosa over zichzelf en de Goddelijke Kanaries af te roepen.